ग़ज़ल्

please visit http://www.speaksanskrit.org/vishvavani/vishvavANI_vol3_no3.pdf where the ghazal was originally published, and http://yaajushi.wordpress.com/2010/03/20/ as well for more discussion.



न वाञ्छा वै कृता वेच्छा सुखानां जीवने क्वापि ।
किमातिथ्यं हि दुःखस्य किमश्रूणां भयो हि स्यात्॥

न लग्नं वा मनः कुत्रापि वा नो हृद् ह्यवश्लिष्टम् ।
कुतो वाख्यानकान्येतानि श्रूयन्ते ह्यासमन्तात् ॥

न जलधिं हि न्वतिक्रान्तुं समुत्साहः कृतः प्राणैः ।
निमग्ना यद्धि नौका किं ऋते नष्टं नु सर्वस्वात् ॥

न हीष्टं वामृतत्वं च न मृत्योर्वा कृता चिन्ता ।
हन्त! पण्यायितो गन्धोऽपि चन्दनचर्चितः कस्मात् ॥

जीवनस्य लक्ष्यमेव

जीवनस्य लक्ष्यमेव लोकसेवनव्रतम् ।
सेवया हि जीवनं सार्थकं फलान्वितम् ॥ध्रु॥

अन्धकारजीवने दीपमुद्दीपयाम ।
क्लेशबहुलवीथिकाकण्टकान्युत्खनाम ।
त्रस्तदीनबान्धवान् हस्तलम्बमुन्नयाम ।
न्यूनता यत्र यत्र तत्र सत्वरं हि याम ॥१॥

प्रतिजनं प्रतिपदं ध्येयमारोपयाम ।
श्रद्धया विशुद्धया दीनदेवमर्चयाम ।
स्वार्थभावनां विना सर्वमपि समर्पयाम ।
जनहितं वरप्रदं हृदि चिरं स्थापयाम ॥२॥

लोकसेवनं ध्रुवं दैवसमाराधनम् ।
दीनबन्धुसेवनान्नास्ति परं पुण्यदम् ।
कार्यतत्परा वयं साधयाम दिग्जयम् ।
वर्धतां समेधतां वृद्धिमद्धि भारतम् ॥३॥

जय भारतजननि

भारतमाता बुधजनगीता निर्मलगङ्गाजलपूता॥

शिरसि विराजितहिमगिरिमुकुटम्।
चरणे हिन्दुमहोदधिसलिलम्।
जघने सस्यलतातरुवसनम्।
जय भारतजननि॥१॥

ऋषिवरघोषितमन्त्रपुलकिता।
कविवरगुम्फितपावनचरिता।
धीरवीरनृपशौर्यपालिता।
जय भारतजननि॥२॥

मम मनसि सदा तव पदयुगलम्।
संस्कृतसंस्कृतिसततचिन्तनम्।
भावरागलयतालमेलनम्।
जय भारतजननि॥३॥

पश्य पश्य रे आकाशे

पश्य पश्य रे आकाशे


डयते डयते महत् विमानम्॥


झुँईऽऽऽऽऽऽऽऽ झुँईऽऽऽऽऽऽऽऽऽ


नादं करोति विपुलम्॥





नीलं नीलं नीलं गगनं


हरितं हरितं हरितं तृणम्।


तुङ्गं तुङ्गं तुङ्गं शिखरं


करोति रे पारम्॥१॥





धवलम् अङ्गं गरुडाकारं


लुक्‌लुक् लुक्‌लुक् दीपकसहितम्।


गमनागमनं वायुसमेतं

करोति रे प्रतिदिनम्॥२॥

ओतो ओतो

ओतो ओतो मोहनकेतो!
क्व नु खलु यातोऽसि?
आहूतोऽसि, नासि, कुतोऽसि?
आखुं गृह्णासि... आऽऽऽ आखुं गृह्णासि १

कोष्णं क्षीरं तवोपनीतम्
आगच्छागच्छ
आगन्तुं ते नेच्छति चित्तं
वाञ्छसि किं ब्रूहि... आऽऽऽ वाञ्छसि किं ब्रूहि २

गेहे गेहे दधिनवनीते
खादसि चौर्येण
पायं पायं पयसः पूरं
पूरितमुदरं ते... आऽऽऽ पूरितमुदरं ते ३

संस्कृतेन पाठनं

संस्कृतेन पाठनं संस्कृताय जीवनं
संस्कृतेन पाठनं संस्कृताय अर्पणम्॥धृ॥

एकैकपदमपि निक्षिपाम तत्पथे
प्रत्यूहकण्टकम् उत्खनाम तत्पथे
लक्ष्यमुन्नतं तदा प्राप्नुयाम तत्पथे॥१॥

चिन्तितं व्रतमिदम् आचराम जीवने
स्वीकृतं व्रतमिदं न त्यजाम जीवने
परजनैरपि व्रतं कारयाम जीवने॥२॥

संस्कृतेन पाठनं मानसोल्लासनं
संस्कृतेन लेखनं सर्वकार्यसाधनं
संस्कृतेन भाषणं भरतवर्षभूषणम्॥३॥

भारतभूषा संस्कृतभाषा

भारतभूषा संस्कृतभाषा विलसतु हृदये हृदये।
संस्कृतिरक्षा राष्ट्रसमृद्धिः भवतु हि भारतदेशे॥धृ॥

श्रद्धा महती निष्ठा सुदृढा स्यान्नः कार्यरतानाम्
स्वच्छा वृत्तिर्नव उत्साहो यत्नो विना विरामम्।
न हि विच्छित्तिश्चित्तविकारः पदं निदध्मः सततं
सत्यपि कष्टे विपदि कदापि वयं न यामो विरतिम्॥१॥

श्वासे श्वासे रोमसु धमनिषु संस्कृतवीणाक्वणनम्
चेतो वाणी प्राणाः कायः संस्कृतहिताय नियतम्।
श्वसिमि प्राणिमि संस्कृतवृद्ध्यै नमामि संस्कृतवाणीं
पुष्टिस्तुष्टिस्संस्कृतवाक्तः तस्मादृते न किञ्चित्॥२॥

नाहं याचे हारं मानं न चापि गौरववृद्धिं
नो सत्कारं वित्तं पदवीं भौतिकलाभं कञ्चित्।
यस्मिन्दिवसे संस्कृतभाषा विलसेज्जगति समग्रे
भव्यं तन्महदद्भुतदृश्यं काङ्क्षे वीक्षितुमाशु॥३॥

कुरु समर्पणम्

शुभङ्करमिदं भारत
कुरु समर्पणम्॥धृ॥

राष्ट्रस्यैषा कीर्तिः प्रसरतु दिशि दिशीयं
चन्दनमिव सुगन्धितं भवतु हि नो जीवनम्।
साधयितुं सङ्कल्पस्यास्य हि सम्पादनं
कीर्तिविजयदं भारत कुरु समर्पणम्॥१॥

सार्थाय परार्थाय राष्ट्राय निरन्तरं
तनुधनप्राणं सिद्धं भवतु स्वकीयं सुखम्।
निर्भयेन चेतसा सगौरवं शिवास्पदं
वराभयप्रदं भारत कुरु समर्पणम्॥२॥

हिमगिरेः शृङ्गम्

हिमगिरेः शृङ्गं देवनदीं गङ्गाम्
मनसि निधाय हि अनुभवामः
अनुपममुत्तुङ्गं भावम् अनुपममुत्तुङ्गम्॥धृ॥

दिव्य-सनातन-संस्कृतिः यतो हि वेदपुराणानि।
हिन्दोरुन्नत्यवनत्योः सदृशानि गिरिशिखराणि।
भीरुमनस्स्वपि धीरस्वभावं जनयेयुर्हिमभवनानि॥१॥

तं सुरलोकमतिक्रम्य अवतीर्णा या भागीरथी।
भारतमातुः सङ्गेन पुण्या जाता भाग्यवती।
हिन्दुदेशे प्रतिजनमनसः पावनकारिणी पुण्यवती॥२॥

पराजयोऽपि सोपानं धैर्यं विजयस्य निधानम्।
गच्छतु दुःखितबन्धुभ्यो वक्तुं धैर्य-समाधानम्।
मातुः गौरवपरिरक्षायै निष्ठं तनुहृद्धनप्राणम्॥३॥

कुरुत वीराः

कुरुत वीरा कर्मधीरा मातृपदयुगवन्दनम्।
मातृवन्दनतो नितान्तम् आप्यतां परमं पदम्॥
पुनराप्यतां परमं पदम्॥धृ॥


किं नु वो मृदुमञ्जुवदने दीनतापरिलाञ्छनम्।
स्मरत यूयं वीरमुनिकुलसम्भवाः नवपल्लवाः॥१॥


त्यजत दैन्यविषादभावं सर्वश्रेयोहारकम्।
हरत सर्वजनान्तरङ्गं स्वीयविक्रमकर्मणा॥२॥



चरत धर्मपथेन पूर्वजदर्शितेन सदा मुदा।
नयत विश्वगुरुत्वमचिरादार्षभारतमातरम्॥३॥